woensdag 16 september 2026

Amandelwolfsmelk.

Amandelwolfsmelk (Euphorbia amygdaloides) Amandelmelk smaakt al niet :), maar deze is echt giftig. Aan een opmars bezig in midden-europa, maar niet zo in Nederland. Het enige stukje midden-europa dat we hebben is Zuid-Limburg maar ook daar is ze beperkt tot de Schöne Grub in het Savelsbos. In dit oude stukje bos vlakbij de Vuursteenmijn wordt ze met succes (zo'n 75 stuks) gekoesterd. Met blauw geverfde stokjes en rode spraypaint gemerkt om te voorkomen dat ze bij het maaien omgedaan worden. Er wordt wel gezegd dat dit meer met tuinieren dan natuurbeheer te maken heeft. Maar willen we in ons overbevolkte en door stikstof geteisterde land, deze soorten behouden, dan zal het wel zo moeten. Met alle respect en dank aan degenen (vaak vrijwilligers) die dit willen doen. Wordt ook heel veel als tuinplant gekweekt met rood blad of juist heel groen blad. In heel het land duiken dan ook wel verwilderde exemplaren op, maar die hebben dan ook helemaal niets met natuur(lijk) te maken :).

dinsdag 15 september 2026

Hersttijloos.

">
Herfsttijloos (Colchicum autumnale) Nederland ligt aan de noordwestgrens van het europese verspreidingsgebied en is hier vrijwel beperkt tot Zuid Limburg. Een unieke uitzondering vormen de vloeiweiden op de Plateaux onder Valkenswaard op de grens met België, waar al eeuwen Maaswater via allerlei watergangen wordt gebruikt om de weiden te bevloeien, waardoor de natuurlijke vruchtbaarheid van de zandgrond is verhoogd. In Zuid Limburg groeien ze in bos en kalkgrasland, zoals hierboven op de Zure Dries in het Savelsbos. Bloeit dus in de herfst en heeft groot Tulp-achtig blad in voorjaar en zomer. Wordt ook veel in tuinen aangeplant en verwildert daaruit ook.
De drie foto's hierboven zijn op de Piepert genomen.

zondag 13 september 2026

Ongewenste vreemdeling.

Alsemambrosia (Ambrosia artemisiifolia) Exoot uit Noord-Amerika. Na 1900 ingevoerd, tussen 1975 en 1999 ingeburgerd, komt regelmatig mee met vogelvoer. Vooral te vinden op ruderale plaatsen, omgewerkte grond, bermen e.d. Schijnt uit zichzelf nog niet stand te kunnen houden, misschien langs de gote rivieren al wel. Er zijn zo veel exoten in Nederland (en de rest van de wereld). Er zijn ongeveer net zoveel niet inheemse wilde planten als wel inheemse wilde planten alleen al in Nederland. Maar deze is wel heel vervelend, want met haar grote pollenproduktie kan zij heftige hooikoortsreacties veroorzaken en door haar late bloei (augustus-oktober) verlengt ze het hooikoortsseizoen met 2 maanden. Daarnaast produceert deze soort een gifstof die de groei kan remmen van andere planten in nabijheid, een lekker toxisch en egoistisch ding dus :). Dus dit is een plant die je als je haar ziet, het beste met wortel en al de grond uit kunt rukken.

zaterdag 5 september 2026

De Däölkesberg.

Däölke = Kauwtje (kleine kraaiachtige). ***Sinds enkele jaren weer goed zichtbaar vanuit Oud Valkenburg en het Gerendal. De rotswand is weer zoals hij vroeger was, helemaal vrijgemaakt van alle overwoekerende struiken. ***Bewoond (abri) in de prehistorie door jager verzamelaars (vuurstenen werktuigen gevonden). Al in 1400 als kalksteengroeve in gebruik geweest. Opnieuw bewoond van 1989 tot 2003 zelfs. Tegenwoordig off limits (Natuurmonumenten) behalve voor Kauwtjes,vleermuizen en boomvalken. Poel erlangs met bijzondere amfibieën. Uitgebreide kalkgrashelling ervoor met veel bijzondere soorten. De kluis (voorheen kluizenaarswoning) erlangs, omgeven door rijk bosgebied met veel bijzondere soorten horend bij kasteel Schaloen aan de voet van de berg, met kasteel Genhoes en een zeer oude kerk in het aangrenzende Oud Valkenburg. Het geheel kwaliteit AAA+++.
Met van boven naar beneden o.a.Koningskaars (Verbascum thapsus) Wel vaker verwilderd langs wegen en op ruderale terreinen te zien, maar staat hier wel op een heel mooie natuurlijke plek, net als het Slangenkruid (Echium vulgare) een archeofyt, de archeofyt en verfplant (geel) Wouw (Reseda luteola), de zeldzame Verfbrem (Genista tinctoria), de zeldzame typisch Zuid Limburgse Betonie (Betonica officinalis), de zeer zeldzame Bergnachtorchis (Platanthera chlorantha) in Nederland vrijwel beperkt tot Zuid Limburg, de zeldzame parasiet Klavervreter uitgebloeid (Orobanche minor) vooral in Zeeland en Zuid Limburg te vinden, de zeldzame Bosorchis (Dactylorhiza fuchsii) en de eveneens zeldzame Beemdooievaarsbek (Geranium pratense) die je tegenwoordig vaker verwilderd uit tuinen tegenkomt dan echt wild of ingeburgerd zoals hier.
Van boven naar beneden Harige Ratelaar (Rhinanthus alectorolophus) bij de vele duizenden. Zeldzaam in Nederland, maar vrij algemeen in Zuid Limburg en uitbreidend door beter beheer van Kalkgraslanden en bermen van grotere wegen, het contrast met bermen van landweggetjes is vaak groot door het stikstofprobleem bij de laatste. *** Beemdooievaarsbek (Geranium pratense) close-up. *** Klavervreter (Orobanche minor) bloeiend.*** Kleine Ratelaar (Rhinanthes minor) Hier kun je goed het verschil zien met Harige Ratelaar (Achtergrond). Kleine Ratelaar is landelijk sterk achteruitgegaan, In Zuid Limburg kom je hem ook minder vaak tegen dan Harige Ratelaar en altijd daar waar al veel Harige Ratelaar staat.*** Duifkruid (Scabiosa columbaria) Typische Kalkgraslandplant. Hoofdzakelijk in Zuid Limburg, zeldzaam maar na verschraling (Afgraven van de stikstofrijke bovenlaag tot op de mergel) ooit weer massaal opduikend.
Vliegend Hert (Lucanus cervus).
Paardenhoefklaver (Hippocrepis comosa) hier uniek (wel met hulp) voor Nederland en het zeer zeldzame Zonneroosje (Helianthemum nummularium) waar bijna hetzelfde voor geldt.
Kastelen Schaloen en Genhoes.