Soldaatjes met wat Aapjesorchis bloed?

Zijn dit Soldaatjes (Orchis militaris) die zich in het verleden ooit gekruisd hebben met Aapjesorchis (Orchis simia) ? De zeer smalle, wat gedraaide slippen doen dat vermoeden.

Kamperen.

In mijn jongere jaren fietste ik regelmatig van Helmond naar de Ardennen en sliep dan daar waar ik 's avonds stopte, bij voorkeur op een mooi plekje in het gemaaide gras langs b.v. de Ourthe. Geen tentje, geen slaapzak, alleen een kort jasje wat ik over me heen trok. Dat is uit noodzaak geboren. de eerste keer dat ik wilde overnachten in de Ardennen liep ik 's avonds laat bij een klein hotel-restaurantje binnen ergens in de middle of nowhere, waar het verbazend druk was herinner ik me. Aan de bar stonden een meisje en een man van middelbare leeftijd. In mijn beste frans vroeg ik aan het meisje naar een kamer. Oh ja die was er wel, maar ik moet het even aan mijn vader vragen. (klinkt als de titel van een liedje :) ) De herbergier keek me aan en in eerste instantie leek hij me dat wel te gunnen. Maar toen keek hij naar zijn dochter en toen weer naar mij en zo een paar keer heen en weer en toen was het NON :). En toen heb ik vlakbij maar een mooi plekje gezocht langs het water, dus werd ik 's morgens wakker in de armen van nevelslierten en door de kwakende eendjes in plaats van in de armen van de herbergier's dochter en door het gevloek en getier van de herbergier zelf ;). En zo kreeg ik de smaak van het wildkamperen te pakken.******************

Ik herinner me o.a. tientallen baltsende Korhoenders 's avonds bij Baraque Michel. Toen nog wel, een kleine halve eeuw geleden. Inmiddels zijn ze daar al lang verdwenen en moet de resterende kleine populatie dieper in de Hoge Venen, net als op de Sallandse Heuvelrug, regelmatig aangevuld worden met exemplaren uit Zweden, om een volledig uitsterven te voorkomen. Ze zijn heel gevoelig voor verstoring, alhoewel ze zich toen van mij niets aantrokken. Ik denk dat vooral mensen met loslopende honden een probleem vormen.

Nadat ik met mijn plantenkwekerij begonnen was, had ik er jammer genoeg geen tijd meer voor. Maar dat heb ik de laatste jaren weer meer dan in kunnen halen. Eerst een volledig jaar aaneengesloten wild gekampeerd, aansluitend een half jaar op een camping en nu ook weer een half jaar op een camping.

Enkele tips, vooral voor wildkampeerders.

Zorg voor een plekje in de schaduw. Voor een leek lijkt een plekje in de zon heel prettig, maar geloof me daar krijg je spijt van. Hoe kleiner het tentje , hoe sneller het in de zon ongezond heet en benauwd wordt. In vroeg voorjaar, winter en late herfst is zon natuurlijk beter, maar dan zijn bomen en struiken kaal dus krijg je vanzelf zon.

Bewaar lucifers en evt. andere dingen die niet vochtig mogen worden in een afgesloten plastic zakje.

***Jonge bosaanplant van een aantal jaren oud is ideaal voor wildkamperen. Het geeft zowel van bezijden als van boven een goede dekking. En er zijn meestal nog geen wandelpaadjes in. Als je ergens langere tijd blijft, zorg voor meerdere toegangswegen zodat er zo min mogelijk opvallende platgetrapte paadjes ontstaan. ***Was groenten en klein fruit in een pet fles. Je hebt zo maar heel weinig water nodig. Zacht fruit natuurlijk niet te hard schudden :). ***Vooral bij wildkamperen : Gebruik WC-papier als poetspapier, water is schaars en zwaar, papier is licht, goedkoop en makkelijk mee te nemen. ***Gebruik de selfiestand van je mobiel camera als scheerspiegel, of haarkam spiegel voor de dames :). ***Douchen, WC, water tanken in de zomer. Ga naar een grotere camping, liefst een waar je geen muntjes nodig hebt (b.v. (sommige) Europarcs). In de massa val je niet op. ***Douchen in de winter (zelfs in de sneeuw :) ) als de campings dicht zijn. Doe warm water (Gasbrander) in enkele petflessen (van Fruitsap) en giet die over je hoofd. Je went aan de temperatuur, als ik dat afkon met 64 jr. moeten jongeren dat zeker afkunnen.:) Sommige campings zijn ook in de winter open, maar je valt dan wel veel meer op. ***Opladen elektriciteit : daar zijn (meestal gratis) laadpalen voor, soms bij benzinestations. ***Gebruik 's winters 2 slaapzakken over elkaar. 's Zomers verwijder je er dan een, zo heb je altijd de juiste temperatuur. ***Je evt. EBike accu kan niet tegen vorst, stop hem 's nachts in je buitenste slaapzak. ***Hoor je een wild zwijn knorren, zwaar snuiven of zelfs klappertanden (agressie) naast je tentje, in je handen klappen en roepen was voor mij altijd voldoende om ze weg te jagen. Het gesnuif van een das (niets van te vrezen) is ook vrij luid, maar klinkt duidelijk lichter. Hoor je een geit mekkeren in het bos, dan is dat zeer waarschijnlijk geen geit :), maar een das. Je territorium markeren net als een hondje :), helpt ook tegen zwijnen, maar je krijgt dan ook geen bezoek meer van andere dieren zoals Ree of haas. ***Wildkamperen in de winter : Zet je tentje tussen wat bomen. Span (verteerbaar) touw tussen de bomen en maak daar vlechtschermen van bladhoudende takken aan vast. Dat geeft beschutting tegen wind en inkijk. Zorg natuurlijk ook voor dekking van boven, ook in de zomer tegen inkijk van Drones, Ballonnen e.d.. Want wildkamperen mag niet in Nederland, je riskeert een boete tot 500 Euro. ***Het allerbelangrijkste is dat je al je rommel opruimt en niets achterlaat. Je bent te gast, dus gedraag je ook zo. Geef overheden en afgunstige campinggasten geen reden om meer te gaan controleren.

Explosie

De explosieve opkomst van de zeer zeldzame Bleek Bosvogeltje Orchis (Cephalanthera damasonium) in 2026.

Bleek Bosvogeltje bereikt in Zuid Limburg net de Noordwestgrens van haar verspreidingsgebied. Ze was sterk achteruitgegaan o.a. door het stopzetten van het hakhoutbeheer en het onverantwoord uitsteken door verzamelaars. Vandaar dat ik hier ook geen exacte lokatie noem. In 2024 waren er geen exemplaren zichtbaar in dit gebied, waarschijnlijk doordat in dat natte jaar de toen opkomende exemplaren door de invasieve Bruine Bastaard Naaktslak zijn opgegeten. In 2025 was er een handvol bloeiende exemplaren aanwezig. En dit jaar 2026 staan er enkele honderden exemplaren, de meeste bloeiend, maar ook kleinere niet bloeiende. Ook vele zware exemplaren met tot 6 bloemstengels. Een bosstrook had zich de afgelopen jaren spontaan uitgebreid over een aangrenzende akker. Die grens is dit jaar weer gecorrigeerd, daarbij zijn zeker tientallen bosvogeltjes omgeploegd. Nu staan er Zonnebloemen en Phacelia, nou ja..... Zo'n explosie is zeer bijzonder, maar ook weer niet ongehoord bij orchideeën. Enkele jaren geleden was er een vergelijkbare explosieve bloei van de Herfstschroeforchis op De Berghofweide. Dit jaar was gunstig voor de Bosvogeltjes vanwege de zachte winter en de extreem warme eerste helft van Maart, in combinatie met voldoende vocht, maar ook weer geen lange regenperiode. Ik ben benieuwd naar volgend jaar.

Enkele zeer bijzondere akkeronkruiden.

Kleine Wolfsmelk uitgebloeid (Euphorbia exigua) Een zeer sterk achteruitgegane soort.

Smalle Raai (Galeopsis angustifolia) Ernstig bedreigde soort, komt op haar natuurlijke standplaats (Kalkrijke Akkers zoals deze) nauwelijks meer voor. Wordt tegenwoordig nog wel ooit langs spoorwegen gevonden.

Echte Wilde Ridderspoor (Cosolida regalis) Niet te verwarren met sterk gelijkende verwilderde tuinplanten zoals Consolida ajacis. Sterk bedreigd, zo goed als verdwenen uit Nederland vooral door het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Bereikt hier de Westgrens van haar verspreidingsgebied.

Getande Veldsla (Valerianella dentata) Een miniplantje, ernstig bedreigd, zeer sterk achteruitgegaan, nog alleen op enkele kakrijke schrale akkers in Zuid Limburg.

Blauw Walstro (Sherardia arvensis) Ook een miniplantje van o.a. kalkrijke schrale akkers, maar groeit ook wel op andere plaatsen en is daardoor wat minder zeldzaam.

Spiesleeuwenbek (Kickxia elatine) Een archeofyt d.w.z. al voor 1500 in Nederland ingevoerde plant. Groeit naast op kalkrijke schrale akkers b.v. ook langs spoorwegen en is toch ook zeldzaam, maar daardoor minder dan b.v. de Getande Veldsla.

Ondanks en dankzij.

Ondanks, maar ook wel wat dankzij de droge en hete zomer.

Enkele kruisingen tussen Soldaatje en Purperorchis.

Unicum.

De Geelgroene Wespenorchis (Epipactis muelleri). Groeit nog maar op een enkele plek in Nederland en was ook daar bijna verdwenen door het stop zetten van het hakhoutbeheer. Vroeger kwam dat op veel plaatsen voor, het hout werd gebruikt voor allerlei doeleinden van stelen voor gereedschap tot weipalen en brandhout. Toen dat niet meer commercieel aantrekkelijk was is dat gestaakt en groeiden die percelen dicht, waarbij de ondergroei verstikte en verdween. Gelukkig wordt het nu weer wel in dit gebied bijgehouden speciaal voor deze en andere bijzondere soorten (zoals Bleek Bosvogeltje (orchis) en het Peperboompje (Daphne)). Het laatste exemplaar (op foto) is een kruising met de Breedbladige Wespenorchis (Epipactis helleborine) wat dan het unicum Epipactis x reinekei oplevert.